Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
    Wigilia i Boże Narodzenie
    Karnawał
    Wielkanoc
    Chleb, bułki i bułeczki
    Pieczywo obrzędowe
    Przystawki
    Zupy i polewki
    Potrawy z baraniny
    Potrawy z drobiu
    Potrawy z dziczyzny
    Potrawy z grzybów
    Potrawy z mąki
    Potrawy z mięs różnych
    Potrawy z ryb
    Potrawy z warzyw
    Potrawy z wieprzowiny
    Potrawy z wołowiny
    Jedno danie
    Napoje i kompoty
    Ciasta
    Desery
    Z miodem i na miodzie
    Nalewki i wódki
    Owoce i warzywa
    Przetwory
    Wyroby wędliniarskie
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
KUCHNIA WROCŁAWIA

POSTNE SMAKI PAŁUK.


Pałuczanie w Wielkim Poście pościli w środy, piątki i soboty. Nie jedzono mięsa, nabiału, a nawet jaj - były to posty ścisłe. Dawniej  postnych reguł przestrzegano rygorystycznie. Wierzono, że kto w Popielec nie posypie głowy popiołem, ten będzie cierpiał na bóle głowy. Po powrocie z kościoła trzeba było dobrze wyszorować gary i patelnie, aby nie pozostał na nich nawet ślad tłuszczu.
Skoro w środę, piątek i sobotę obowiązywał post, gospodynie podawały potrawy bezmięsne. Tak było aż do soboty wielkanocnej. Na śniadanie żurek z chlebem, na obiad zupa śledziowa i kartofle, na kolacje frejtka i chleb. Tak jadano w dni poste, a w wielki piątek rano była kawa czarna i chleb z konfiturą, na obiad ślepe ryby z pyrami, a kolacje pyry polane mlekiem, a na zdjęciu - muzyka, muzajka zwana też nawarką lub naworką.
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Przedświąteczny i postny czas to także istotne zmiany w kuchni i sposobie odżywiania się dawnych Pałuczan. Nadchodził przednówek - najgorszy okres w roku. Zaczynało brakować wszystkiego - chleb robiło się z dodatkiem ziemniaków, a potrawy stawały się coraz biedniejsze. Wszyscy czekali, żeby szybko przyszła wiosna, by można było ugotować zupę z żogowek, jarmuż przednówkowy czy zrobić sałatkę z bielonego mleczu lub zupę z kwaśnych listków.
Jedynie w Wielkanoc i podczas świniobicia będzie można się najeść więcej.

W okresie międzywojennym dużą popularnością na Pałukach w okresie postu cieszył się śledź. Jadano go pod wieloma postaciami. Mawiano: „Post zabił rzeźnika, śledź będzie królem stołu”.

Oto dawne przepisy na potrawy postne i przednówkowe, które w wielu pałuckich domach są pieczołowicie kultywowane także obecnie…


ZAKWAS NA ŻUR.

Składniki:
1 szklanka mąki żytniej razowej lub śruty jęczmiennej, 1 litr wody, 1 - 2 ząbki czosnku, kawałek skórki chleba razowego.

Wykonanie:
Zagotować wodę wystudzić, wlać do garnka kamiennego lub słoja, dodać mąkę, zmiażdżony czosnek i skórkę chleba wymieszać przykryć lnianym ręcznikiem i odstawić na 3 - 4 dni w ciepłe miejsce co dziennie raz zamieszać.


ŻUR POWSZEDNI POSTNY.

Taki żur jadano w poście.

Składniki:
1 szklanka zakwasu na żur, 1 litr wody, majeranek, sól, pieprz, 2 - 3 ząbki czosnku.


Wykonanie:
Zagotować wodę dodać zakwas, zmiażdżony czosnek. Doprawić majerankiem, pieprzem i solą, zagotować. Podawać z chlebem lub ziemniakami.


ŚLEPE RYBY, ZOTKIE PYRKI, ZUPTÓWKA.

Powszechna zupa ziemniaczana robiona na przednówku.
Składniki:
2 - 3 ziemniaki, natka pietruszki, 1,5 litra wody, sól.

   
 
Wykonanie:
Ziemniaki pokroić w kostkę wrzucić do osolonej wody i gotować do miękkości rozdrobnić siekaczem (dukaczem) dodać posiekaną natkę pietruszki, okrasić podsmażoną słoniną. Podawać z szarymi kluchami okraszonymi podsmażonym boczkiem i cebulą.


KWAŚNE JAJA.

Składniki:
2 litry wody, 4 - 5 jaj (na 1 osobę daje się 1 jajo), 1 cebula, 100 ml śmietany wiejskiej 18 %, 2 łyżki mąki żytniej, 2 liście laurowe, 3-4 ziarna ziela angielskiego, 5-6 ziaren pieprzu, 2-3 łyżki octu, 3-4 łyżki cukru, sól.
 
   


Wykonanie:
Do garnka wlewamy wodę i solimy dodajemy przyprawy i cebulę przekrojoną na pół. Gotujemy ok. 30 minut. Dodajemy ocet i wkładamy pojedynczo rozbite jaja. Kiedy białka się zetną, a żółtka będą w środku płynne, wyjmujemy je łyżką cedzakową po jednym na talerz.
Zupę zaciągamy śmietaną rozmieszaną z mąka i doprawiamy cukrem, octem i solą do smaku. Zagotowujemy i wlewamy na talerz. Trzeba pamiętać o wyjęciu i wyrzuceniu cebuli.
Podajemy z ziemniakami.

Zupa powinna mieć słodko kwaśny smak.


MUZKA, MUZAJKA.

Dokumenty etnograficzne potwierdzają nazwę oraz informują, że była robiona też na wodzie lub na wodzie z dodatkiem mleka. Chociaż zupa z mąki sypane j na wodę miała nazwę „naworka”, „nawarka”. Wszystkie nazwy występowały równolegle. Bardzo popularna zupa całoroczna.

Składniki:
1litr mleka, 1/2 szklanki mąki pszennej (dawniej żytniej), szczypta soli, cukier.


Wykonanie :
Mleko zagotowujemy z szczyptą soli. Na gotujące mleko wsypujemy powoli mąkę i kwirlejką energicznie mieszamy. Chwilkę zagotować doprawić do smaku cukrem.
Podawać z bułką mleczna i dżemem z czarnych jagód lub wiśni.


POLIWKA Z KISZONYM OGÓRKIEM.

Składniki:
1 duży ziemniak, 1 szklanka kwaśnej śmietany, 2 ogórki kiszone, 1 litr wody, 1-2 łyżki mąki. koperek, sól.

Wykonanie:
Ziemniaka ostrugać i pokroić w kostkę, wrzucić do garnka z osolona wodą i ugotować do miękkości. Zmieszać śmietanę z mąką i zaciągnąć zupę. Dodać koperek i pokrojonego w ostkę ogórka.


JARMUŻ PRZEDNÓWKOWY.

„Jarmuże” były to kolejne bieda zupy robione z tego co rosło, były z lebiody, szczypiorku, pokrzyw, liści kapusty lub szczawiu. Bywało, że mieszono liście różnych roślin. Mawiano: „Gdy kwitnie bób na Pałukach największy głód”.

Składniki:
1 garść pokrzyw, 1 garść liści szczawiu (zamiast szczawiu dawno lebiodę), 1/2 szklanki kaszy jęczmiennej, 2 litry wody, 1 szklanka śmietany, 1-2 łyżeczki mąki żytniej.
 
   

Wykonanie:
Liście opłukać , sparzyć gorącą wodą, osączyć i drobno posiekać. Do garnka wlać wodę osolić, wsypać kaszę i ugotować do miękkości, jak będzie miękka dodać pokrojone liście, zagotować chwilę. Na koniec zaciągnąć śmietaną z rozmieszaną z mąką i zagotować. Doprawić solą w razie potrzeby.


Tekst i foto: Krzysztof Leśniewski
potrawyregionalne.pl - Dąbrówka Barcińska
 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017