Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
    Biblioteczka - Varia
    Biblioteczka - PDF
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
KUCHNIA WROCŁAWIA
PORTAL GASTRONOMICZNY GastroWiedza.pl

ENCYKLOPEDIA TRADYCJI POLSKICH.

 


ROK POLSKI - DOM POLSKI

Renata Hryń- Kuśmierek
Zuzanna Śliwa
Wydawnictwo „Publicat”
Poznań 2007

- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
OGNISKO DOMOWE (fragment rozdziału)

Po wejściu do nowego domu rozpalano spiesznie ognisko. U Słowian zajmowało one środek jednoizbowej chaty - musiało oświetlić i ogrzać pomieszczenie. Było też, jak się zdaje, symbolem trwałości rodziny. Starano się więc podtrzymywać nieprzerwanie żar w palenisku, zwłaszcza że krzesanie ognia nie było czynnością łatwą. Bury, wyciskający łzy z oczu dym snuł się po kątach izby, kopcił ściany i sprzęty. Wreszcie wydostawał się na zewnątrz poprzez uchylone drzwi i szpary w belkowym suficie.

Z upływem wieków palenisko przeniesiono w kąt izby i powieszono nad nim okap. Później (XVII-XIX wiek) zaczęto budować przewód kominowy i piece, a w końcu kuchnię z żelaznym blatem, rusztem i popielnikiem.

Również chaty, początkowo przeważnie jednoizbowe i dość duże (niekiedy razem z ludźmi mieszkały zwierzęta, chociaż dla nich przeznaczano raczej sień), z biegiem lat przekształciły się w konstrukcje dwuizbowe. Na co dzień użytkowano izbę, zwaną czarną - jej nazwa pochodziła od koloru okopconych ścian. W izbie paradnej, czyli białej, raczej nie mieszkano. Tu urządzano swięta i podejmowano gości.

W tzw. świętym kącie stały narożne lawy; stół, skrzynia na odzież i cenniejsze przedmioty, wisiały święte obrazy. Tu sadzało się gości, świętowało, jadło, odpoczywało. Mniejsze znaczenie przywiązywano do łoża. W ciągu wieków przekształciło się ono ze sterty siana lub słomy przykrytej kożuchem w wyrko, czyli podwyższenie z żerdzi, na którym kładziono deski i podściółkę, a  wreszcie - w  łóżko, podobne do współczesnego.

Obok niego często stawiano lawę, na której można było spać, siadywać, a nawet przyrządzać posiłki; stół bowiem jeszcze przed paroma wiekami był rzadkością. W wiejskich chatach upowszechnił się dopiero w XVIII-XIX stuleciu, za przykładem dworów i miast.

Przez całe wieki nie zmieniały swej funkcji miejsca do siedzenia, czyli zydle - drewniane stołki z oparciami i przenośne ławki. Miały one bardzo prostą konstrukcję i pełniły niezwykle ważną rolę: pozwalały rodzinie nie tylko odpoczywać, lecz takie gromadzić się wokół ogniska, pieca czy stołu.

Wnętrze domu dawało poczucie bezpieczeństwa i wspólnoty. Tu człowiek rodził się, żyl, radował, smucił, chorował i umierał. Tu wspominano przodków i rozmawiano o przyszłości. Tu toczyło się życie rodziny, dla której dom był całym światem.
 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
RZEMIEŚLNICZE WYROBY MASARSKIE
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017