Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
BABCIA ALINA NA FACEBOOKU
BABCYNE GWARZENIE - WANDA CZUBERNATOWA
NASZ PROFIL NA fACEBOOK'U - ZAPRASZAMY
KUCHNIA WROCŁAWIA
STOWARZYSZENIE MAŁOPOLSKIE DZIEDZICTWO SMAKU
FUNDACJA KLUB SZEFÓW KUCHNI
PORTAL GASTRONOMICZNY GastroWiedza.pl

POKRZYWA.

 
BIWAKOWA LODÓWKA.

Kiedy słońce będzie w znaku Barana, spożyj jeśli chcesz zapobiec chorobie pokrzywę zwyczajną” -  Apicjusz „Sztuka kulinarna”
Powszechnie znany chwast, o parzących liściach, gwarowo nazywany - pekrywa, koprywa, zagawka, żegawica, żogawka - należy do rodziny pokrzywowatych.
Jest rośliną niezwykle bogatą w składniki mineralne, witaminy i od starożytności cieszy się wielką sławą rośliny leczniczej.
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Owidiusz w swojej „Sztuce kochania” zachwalał jej afrodyzjakalne właściwości polecając:

Niektórzy używać radzą, miłosnych ziół rój szkodliwy.
 Cząber albo pieprz zmieszany z ostrym nasieniem pokrzywy”.

Opisywali ją zielarze we wszystkich wiekach; przez wiele ludów była uważana za roślinę magiczną - Germanie poświęcali ją czczonemu jako bóstwo burz i piorunów Donarowi; Słowianie uważali że odpędza duchy; lud polski wplatał ją w wianki święcone w Boże Ciało i spalał w czasie letnich burz, wierząc, że dym odpędzi od zagrody pioruny; dymem z pokrzyw okadzano krowy, aby w świętojańską noc wiedźmy i czarownice nie odebrały im mleka.
Pokrzywa należy do najważniejszych chwastów tzw. kuracji majowej - czyszczącej krew, działającej wzmacniająco, obniżającej zawartość cukru i doskonale wpływającej na procesy przemiany materii.
Wśród wszystkich zielonych roślin to właśnie ten chwast najbogatszy jest w żelazo , a obok witamin i soli mineralnych zawiera wiele do tej pory nie rozpoznanych związków, zwiększających odporność organizmu na różnego rodzaju infekcje.

Dzisiejsza wiedza potwierdziła zdanie Apicjusza (I w. n.e.) wielkiego rzymskiego smakosza - pokrzywa działa na cały organizm odżywczo, oczyszczająco, wzmacnia odporność organizmu na choroby, zwiększa poziom hemoglobiny, obniża ciśnienie krwi, działa korzystnie na układ pokarmowy - jednym słowem czyni człowieka zdrowym.
Na liście najpotrzebniejszych leków ziołowych znajduje się na pierwszym miejscu.

Sok ze świeżej pokrzywy jest najdoskonalszym, najsilniej działającym a jednocześnie najtańszym lekiem. Jedzmy ją więc często z dużym pożytkiem dla zdrowia.
Dania z pokrzyw niezwykle gorąco polecane są w diecie ubogiej w sól.

Jak pisał Apicjusz w marcu dobrze byłoby ją jeść codziennie, co najmniej przez dwa tygodnie przygotowując surówki z dodatkiem innych chwastów, kiełków, nowalijek, a zapobiegnie wielu chorobom, odmłodzi nas, oczyści i wzmocni organizm.
Natomiast w kwietniu i maju dobrze byłoby pić świeży sok z pokrzywy, lub z pokrzywy i krwawnika - 2 razy dziennie po 20-25 g. Przygotować możemy 2-3 dniową porcję i przechowywać w lodówce.

Części jadalne to młode szczytowe listki wraz z łodygami zbierane od marca - najsmaczniejsze przed rozpoczęciem kwitnienia, później stają się zbyt włókniste.
Wierzchołki łodyg i młode liście pokrzywy można dusić, frytować w cieście, dodawać do zup i sałatek a także.... kisić jak kapustę.
W niektórych krajach wielkanocnym przysmakiem jest danie przygotowane z  jajek, mielonej szynki i usiekanych liści pokrzywy. Pokrzywa zabarwia na piękny kolor wódki i likiery, a także zupy i sosy.

Jeśli dodajemy liście do sałatek należy je przedtem ułożyć na sicie i przelać wrzątkiem. Świeże listki doskonałe harmonizują z twarożkiem i jogurtem.
Listki można suszyć i w zimie, po sproszkowaniu używać jako przyprawy do potraw z jarzyn.

Całego ziela używa się jako „biwakowej lodówki” - zapobiega psuciu się świeżych ryb, raków, mięsa.(Zielem pokrzywy okłada się tuszki ryb, a wypatroszone wypycha się nim).
Jeśli przy ognisku siedzi z nami ktoś z bolącym zębem należy wrzucić do ogniska pokrzywy, wdychanie dymu z pokrzyw złagodzi ból zęba.
 
Szkockie i norweskie książki kulinarne zawierają dziesiątki przepisów na zupy z pokrzywy, polecające ją jako niezwykle „zdrową i oczyszczającą potrawę na koniec zimy”. Smak pokrzyw w tych zupach jest zadziwiająco delikatny, wykwintny, tak , że wysiłek przy ich zbieraniu nie idzie na marne, (zbiera się 4-5 górnych listków.)
 
 
ZUPA Z LESZCZA.

1 - 1,5 kg leszcza, ćwierć łyżeczki szafranu, 2 listki laurowe, 1 spora cytryna, po pół szklanki drobno usiekanych liści pokrzywy i szczawiu, po 2 łyżki usiekanych listków stokrotek i szpinaku, 2-3 łyżki twarożku, szklanka jogurtu, łyżka masła, sól, pieprz, łyżeczka soku z cytryny, po 2 łyżki usiekanego koperku i szczypiorku.

Sprawioną, dokładnie umytą i osuszoną rybę natrzeć solą, owinąć w folię, włożyć do lodówki na 1-2 godziny. Wyszorowaną cytrynę sparzyć wrzątkiem, wysuszyć, pokroić na plasterki, usunąć pestki. Zagotować 1,5 litra wody z szafranem, listkiem laurowym, gotować 5 minut, dodać pokrojoną cytrynę i szczyptę soli, gotować następne 3-4 minuty, włożyć rybę i gotować na bardzo małym ogniu ok. 20-25 minut. Miękką rybę wyjąć, po przestudzeniu usunąć ości , pokroić na kawałki. W rondelku stopić masło, dodać usiekaną zieleninę, skropić sokiem z cytryny i chwile dusić, po czym połączyć z przecedzonym wywarem z ryby, gotować ok. 5 minut. Bardzo dokładnie utrzeć jogurt z twarożkiem , wlać do zupy, dokładnie wymieszać, dodać pokrojoną rybę, podgrzać (nie gotować). Przed podaniem posypać koperkiem i szczypiorkiem.


ORMIAŃSKA ZUPA.


500 g młodych pędów i lisków pokrzyw, 2 łyżki masła, 2 cebule, 3-4 ząbki czosnku, 3-4 ziemniaki, 2 surowe żółtka, pół szklanki śmietany, po 2 łyżki drobno usiekanych orzechów włoskich i zielonej pietruszki, 1,5 l bulionu z kury lub wywaru z warzyw.

W rondlu stopić masło, zeszklić na nim drobno pokrojoną cebulę, dodać pokrojone w kostkę ziemniaki i chwilę smażyć mieszając, zalać gorącym bulionem, gotować ok. 20 minut, dodać usiekaną pokrzywę i gotować jeszcze 5-6 minut. Śmietanę dokładnie rozkłócić z żółtkami, roztartymi z solą ząbkami czosnku, usiekanymi orzechami, wlać do zupy, dokładnie wymieszać, podgrzać, ew. doprawić do smaku solą i pieprzem. Przed podaniem posypać usiekaną zielona pietruszką.


ZUPA Z TOPIONYM SERKIEM.


500 g młodych listków pokrzyw, 2-3 topione serki (np. złoty ementaler), szklanka mleka, 1 surowe żółtko, sól, pieprz, pół łyżeczki przyprawy curry, 1,5 l bulionu z kury.


Listki pokrzywy umyć dokładnie osączyć, drobno pokroić. Zagotować bulion z połową mleka i curry, wrzucić usiekaną pokrzywę i gotować na niewielkim ogniu ok.5 minut, dodać pokrojone w kostkę serki i gotować mieszając aż się serki rozpuszczą. Doprawić do smaku solą, pieprzem, zaciągnąć rozkłóconym z mlekiem żółtkiem.


ZUPA Z RYŻEM.

500 g młodych pokrzyw, pęczek cebulki dymki, 2 łyżki masła, szklanka ugotowanego na sypko ryżu, łyżka soku z cytryny, pół łyżeczki mielonej papryki, sól, 1 surowe żółtko, 2 łyżki usiekanej zielonej pietruszki.

Umyte pokrzywy i dymkę drobno pokroić, przesmażyć na stopionym maśle. Ryż skropić sokiem z cytryny, wymieszać z przesmażoną zieleniną, zalać gorącym bulionem, gotować na niewielkim ogniu ok. 5 - 6 minut. Żółtko dokładnie rozkłócić z 2-3 łyżkami zimnego bulionu, wlać do zupy, dokładnie wymieszać. Przed podaniem posypać usiekaną zieloną pietruszką.


ZIELONA OWSIANKA.

3/4 szklanki płatków owsianych, szklanka usiekanych młodych listków pokrzywy, po 2 łyżki usiekanych młodych listków ogórecznika i żywokostu, 4 szklanki bulionu, szklanka śmietanki, łyżka masła, mała cebula, po szczypcie startej gałki muszkatołowej, anyżku, cukru, soli i pieprzu, łyżka soku z cytryny.

Płatki wrzucić do rondla zalać gorącym bulionem i gotować 10-15 minut. Drobno usiekaną cebulę zeszklić na stopionym maśle, dodać usiekaną zieleninę, sól, pieprz, cukier i chwilę smażyć mieszając, dodać do płatków, wymieszać i gotować razem ok. 10 minut. Dodać gałkę, anyżek, śmietanę i podgrzewać mieszając. Doprawić do smaku sokiem z cytryny i ew. solą.


ZIELONA ZUPA.

1 spory por, 2 główki kruchej sałaty, 200 g młodych listków pokrzywy, 100 g listków szpinaku, pęczek zielonej pietruszki, 2 łyżki masła, 2 łyżki soku i pół łyżeczki otartej skórki z cytryny, po pół łyżeczki soli i białego pieprzu, 1,5 l bulionu z kurczaka.

Dokładnie umytego pora pokroić w cienkie plasterki; umyte i osuszone listki pokrzywy, szpinaku i zielonej pietruszki drobno usiekać. W sporym rondlu stopić masło, wrzucić pora i chwilę smażyć na dość silnym ogniu, dodać pokrzywę, pietruszkę i szpinak i porwane listki sałaty, wymieszać i chwilę smażyć razem skropić sokiem i skórką z cytryny i dusić ok. 10 minut, po czym zalać gorącym bulionem, doprowadzić do wrzenia, przykryć i gotować na niewielkim ogniu ok. 5-6 minut, lekko przestudzić, zmiksować, podgrzać, doprawić do smaku solą, pieprzem, szczyptą cukru i ew. sokiem z cytryny. Podawać z grzankami z bułki lub groszkiem ptysiowym.


SAŁATKA Z CZOSNKIEM.

500 g młodej pokrzywy, 3-4 ząbki czosnku, garść młodych liści szczawiu, po 2 łyżki usiekanej zielonej pietruszki, koperku, kolendry i szczypiorku, sól, pieprz, łyżka miodu, 2-3 łyżki octu winnego.

Umytą pokrzywę wrzucić na lekko osolony wrzątek na 2-3 minuty, odcedzić, przelać zimną wodą, osączyć. Pokrzywę i szczaw pokroić w paski, połączyć z pozostałą zieleniną. Usiekany czosnek utrzeć z solą, pieprzem i miodem, wymieszać z octem, polać sałatkę, wymieszać.


ŚWIĄTECZNA SAŁATKA.

300 g młodych pędów pokrzywy, 1 duża czerwona cebula, 1 pomarańcza, 2 kromki ciemnego razowego chleba (wileński) sos: pół szklanki śmietanki kremówki, 2 łyżki startego parmezanu, sól, pieprz, gałka muszkatołowa, łyżka soku z cytryny, pół łyżeczki miodu; kilka listków krwawnika.

Umytą pokrzywę ułożyć na sicie przelać wrzątkiem, a następnie zimną wodą, osączyć. Wyszorowaną pomarańczę, sparzyć wrzątkiem, obrać ze skórki. Ze skórki ściąć białe albedo, a żółtą pokroić w cieniutkie paski, wrzucić na 1-2 minuty do wrzątku, odcedzić, przelać zimną wodą, osączyć. Utrzeć śmietankę z miodem, sokiem z cytryny, solą, pieprzem, gałką i parmezanem na jednolitą gładki krem, lekko schłodzić. Razowy chleb pokroić w niewielką kostkę rzucić na silnie rozgrzaną patelnię, chwilę smażyć mieszając. Obraną pomarańczę pokroić w grubą kostkę , usunąć pestki, cebulę pokroić w cienkie pół plasterki. Cebulę i pomarańcze połączyć z listkami pokrzywy i grzankami, polać sosem, dokładnie wymieszać; udekorować paskami skórki pomarańczowej i listkami krwawnika.


PUREE Z ORZESZKAMI ZIEMNYMI.


500 g młodych listków pokrzywy, 2 łyżki oliwy, 1 usiekana cebula, pół szklanki orzeszków ziemnych, sól, łyżka soku z cytryny.

Listki pokrzywy ułożyć na sicie przelać wrzątkiem, a następnie zimna wodą, drobno pokroić. Orzeszki zemleć w maszynce do orzechów. W rondlu rozgrzać olej, zeszklić na nim cebulę, dodać orzeszki i mieszając smażyć 1-2 minuty, dodać pokrzywę i mieszając smażyć 5-10 minut. Doprawić do smaku solą i sokiem z cytryny, wymieszać.


PIKANTNA JARZYNKA.

800 g młodej pokrzywy (pędy i liście), 3 cebule, 3-4 ząbki czosnku, ćwierć szklanki usiekanych orzechów włoskich, po łyżce usiekanej zielonej kolendry, pietruszki koperku, 2 łyżki masła, sól, pieprz, łyżeczka soku z cytryny.
Umytą pokrzywę wrzucić na 2-3 minuty na lekko osolony wrzątek, odcedzić, przelać zimną wodą, osączyć, drobno usiekać, wymieszać z orzechami i zieleniną. W rondlu stopić masło, zeszklić na nim drobno pokrojoną cebulę , dodać pokrzywę i drobniutko usiekany czosnek, sól i pieprz, skropić sokiem z cytryny i chwilę dusić na niewielkim ogniu, dokładnie wymieszać. Podawać jako jarzynkę do kotletów lub pieczonych mięs


WIOSENNE ESKALOPKI.

800 g cielęcego schabu bez kości , łyżka soku z cytryny, łyżeczka mielonej papryki, sól, łyżka masła, łyżka oliwy, łyżka białego wytrawnego wina; 1 kg młodych równej wielkości ziemniaków; po 200 g liści młodych pokrzyw i młodego szpinaku, 2-3 ząbki czosnku, sól, pieprz, szczypta gałki muszkatołowej, szklanka śmietanki, łyżka masła.

Umyte mięso pokroić na małe kotleciki (po 2-3 na porcję), lekko zbić trzonkiem noża, skropić cytryną, posypać papryką, natrzeć oliwą, zostawić na pół godziny. Szpinak umyć, odłożyć kilka dużych liści, a pozostały przelać wrzątkiem, osączyć, usiekać. W rondlu rozgrzać masło, dodać drobniutko usiekany czosnek i szpinak i mieszając chwilę smażyć, dodać sól, pieprz i gałką, wlać połowę śmietanki i dusić chwilę. Umyte i osuszone ziemniaki ułożyć na blasze, upiec w nagrzanym piekarniku. Na patelni rozgrzać oliwę z masłem usmażyć eskalopki, skropić winem, przykryć i dusić na małym ogniu ok. 10 minut. Upieczone ziemniaki nadkroić wzdłuż na pół, ułożyć w nasmarowanym masłem żaroodpornym półmisku, napełnić przygotowanym szpinakiem, obłożyć eskalopkami, a na patelnię na której się dusiły wlać pozostałą śmietankę, wymieszać dokładnie i powstałym sosem polać mięso. Półmisek wstawić na kilka minut do nagrzanego piekarnika. Przed podaniem udekorować liśćmi szpinaku. Podawać z sałatka z pomidorów.


OMLET MNICHÓW.


150 g młodych listków pokrzywy, 1 niewielka cebula, po łyżeczce drobno usiekanego koperku, szczypiorku , listków krwawnika i listków selera, 3 jajka, 1-2 łyżki śmietanki, sól, pieprz, łyżka masła.

Umytą pokrzywę ułożyć na sicie, przelać wrzątkiem drobno usiekać, połączyć z pozostałą zieleniną. Na patelni stopić masło, zeszklić na nim drobniutko pokrojoną cebulkę, dodać usiekaną zieleninę i chwile smażyć mieszając. Jajka dokładnie rozkłócić ze śmietanka solą i pieprzem, wlać na patelnię, wymieszać dokładnie, wstawić do nagrzanego piekarnika, aby „omlet doszedł”.


POSTNE PIELMIENIE.

Ciasto 2 szklanki mąki, 1 jajko, łyżka stopionego masła, sól, przegotowana letnia woda;
300 g młodych listków pokrzywy, niewielka cebula, łyżka masła, 2 ugotowane na twardo jajka, łyżeczka mielonego pieprzu, sól, ewentualnie łyżeczka przesianej tartej bułki.

Zagnieść ciasto. Pokrzywę ułożyć na sicie przelać wrzątkiem drobno usiekać. Drobniutko pokrojoną cebulę zeszklić na maśle, dodać usiekaną pokrzywę, chwilę smażyć mieszając, zdjąć z ognia, połączyć z drobniutko usiekanymi jajkami, solą, pieprzem, dokładnie wymieszać. Na posypanej mąką stolnicy rozwałkować ciasto, wykrawać małe kółeczka, nadziewać przygotowanym farszem, zlepiać. Wrzucać na osolony wrzątek, ugotować. Podawać polane kwaśna śmietaną lub stopionym masłem.


WIOSENNY PASZTET.

500 g mielonego mięsa z drobiu, 100 g mielonego chudego boczku, 200 g wątróbki z drobiu, 2 szklanki młodych pędów pokrzyw, 1 cebula, 1-2 ząbki czosnku, łyżeczka listków macierzanki, pół szklanki pestek słonecznika, sól, pieprz, gałka muszkatołowa, 1-2 łyżki tartej bułki, 2 łyżki masła, łyżka śmietanki, 2 surowe jajka.

Pokrzywy ułożyć na sicie przelać wrzątkiem, a następnie zimną wodą, osączyć. Boczek pokroić w grubą kostkę, stopić lekko na rozgrzanej patelni, podsmażyć na nim pokrojoną cebulę i wątróbkę, ostudzić i razem z pokrzywą i ziarnami słonecznika przepuścić przez maszynkę, połączyć z obsmażonym w łyżce masła mielonym mięsem. Dodać śmietankę, roztarty z solą czosnek, pieprz, macierzankę, wbić jajka i doskonałe wyrobić masę. Formę wysmarować masłem, posypać tartą bułką, wyłożyć przygotowana masą, piec w nagrzanym piekarniku ok. 40-50 minut. Podawać na gorąco lub zimno z ziołowymi sosami.


ZIELONY SOS DO GOTOWANYCH WARZYW.

Szklanka gęstego majonezu, 1 jajko ugotowane na twardo, szklanka młodych pędów pokrzywy, łyżka soku i ćwierć łyżeczki otartej skórki z cytryny, łyżeczka miodu, po szczypcie soli i pieprzu.

Pędy pokrzywy ułożyć na sicie przelać wrzątkiem, a następnie zimną wodą, osączyć, usiekać. Żółtko z jajka utrzeć z sokiem i skórka z cytryny, miodem, solą, pieprzem i majonezem. Drobno usiekane białko, połączyć z pokrzywą, dokładnie wymieszać z przygotowanym majonezem, lekko schłodzić. Podawać do gotowanych warzyw: kalarepka, kalafior, skorzonera, szparagi, młode pędy chmielu itp.


Hanna Szymanderska - potrawyregionalne.pl
Foto: archiwum
© JM Media. All rights reserved.
 
Wróć ...
Napisał: ~Ewa Opublikowano: 2013-05-09 18:32:07
1. Gdzie zbierać pokrzywę Warszawie i okolicach?
2. Jak hodować pokrzywę na własny użytek? Czy potrzebuje specjalnej ziemi, ile razy można zbierać plony w sezonie?
3. Jak długo można przechowywać sok z pokrzywy, który zmieszało się z miodem?
Napisał: ~Nalewka Opublikowano: 2013-05-25 02:00:08
Pyt.2.
Ziemia żyzna, wilgotna, półcień. Najlepiej w dużej donicy, żeby nie uciekła w grządki, gdzie nie jest mile widziana.
Zbiera się raz w miesiącu, od maja do lipca, tzn w maju nawet i całe rośliny *młode i delikatne, przed kwitnieniem), a potem same czubki młodych odrośniętych roślin, czyli pierwsze dwie pary liści.
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
FAKRO - OKNA Z POMYSŁEM!!!
NATURALNIE!!! Z BESKIDU NISKIEGO.
LEGENDARNY SMAK !!!
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
RZEMIEŚLNICZE WYROBY MASARSKIE
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017