Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
FUNDACJA IM. HANNY SZYMANDERSKIEJ
BABCIA ALINA NA FACEBOOKU
BABCYNE GWARZENIE - WANDA CZUBERNATOWA
NASZ PROFIL NA fACEBOOK'U - ZAPRASZAMY
KUCHNIA WROCŁAWIA
STOWARZYSZENIE MAŁOPOLSKIE DZIEDZICTWO SMAKU
FUNDACJA KLUB SZEFÓW KUCHNI
PORTAL GASTRONOMICZNY GastroWiedza.pl

LEBIODKA POSPOLITA.


STRAŻNIK DOBREGO NASTROJU.
 
 
Polska nazwa tej rośliny to  dziki majeranek, macierzanka wysoka, macierzyca, macierza duszka i najładniejsza chyba macierduszka. Każda z tych gwarowych nazw  związana jest starosłowiańską legendą, że roślina ta powstała z łez sieroty  aby ją pocieszyć po śmierci matki. Od wieków  lebiodka znana była  jako symbol szczęścia i nazywana strażnikiem dobrego nastroju. Polska dzika lebiodka (włoskie origano) - rośnie na terenie całego kraju, na suchych wzgórzach, brzegach lasów, słonecznych zboczach, na gruncie wapiennym.
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Ta płożąca bylina  z rodziny wargowatych, pędy ma cienkie, sztywne, czerwonawe; liście drobne, owalne, delikatnie omszone kutnerem; w lipcu i sierpniu pojawiają się na roślince małe różowe lub białe kwiatki.

Lebiodka należy do tzw. „kwiatów świętojańskich”, które według starych wierzeń zrywane w dniu św. Jana chroniły przed chorobami ludzi i zwierzęta. „Napar z listeczków lebiodki nerwy wzmacnia, porusza humory, ostrożnie jednak z ich braniem postępować należy, gdyż nieco gorączki sprawują” - pouczał stary herbarz.

Ziele lebiodki zawierające olejki eteryczne gorycze, sole mineralne i witaminy, pobudza apetyt, działa przeciw biegunkowo i żółciopędnie, ułatwia trawienie.
Cała roślina ma przyjemny, korzenny zapach; nazywana bywa dzikim majerankiem z którym jest rzeczywiście spokrewniona, pachnie jednak intensywniej i ostrzej od niego.
W kuchni używać można ziela zarówno świeżego jak i suszonego. Kwiatostanów używa się tak jak liści.

Świeżą lebiodkę najlepiej trzymać w zimnej wodzie  i zużyć w ciągu 4-5 dni. Suszona jest bardziej ostra w smaku.

Mocny smak lebiodki utożsamia się z pizzą i makaronem, to ona nadaje ciekawy smak wszystkim potrawom z pomidorami,  bakłażanami, można ją dodawać do sałatek z kartofli, cukini i makaronu, zapiekanek, duszonego lub pieczonego mięsa, zup - szczególnie kartoflanki, sosów, past i chleba z masłem.

Listki lebiodki utarte z czosnkiem i chilli znakomicie urozmaicą smak dań z jajek i serów; drobno posiekane nadadzą ciekawego smaku sosom majonezowym i śmietanowym. Dobrze łączy się z majerankiem, tymiankiem i bazylią w sałatkach, i przy smażeniu i duszeniu mięs. Świeże lub suszone listki dodane do tłustych potraw nie tylko wpływają korzystnie na smak, ale ułatwiają  ich strawienie.

We Włoszech dodawana jest najczęściej do pulpetów z siekanego mięsa, rizzotta, pizzy, makaronu;  w Meksyku gdzie wchodzi w skład wielu mieszanek  - nie ma bez lebiodki popularnej potrawy „chilli con carne”; w Hiszpanii urozmaica wiele dań jednogarnkowych; w  kuchniach środkowej Europy przyprawia się nią wiele tłustych potraw, a  także urozmaica smak klopsów, pieczeni rzymskiej. W Skandynawii , szczególnie w Szwecji niezwykle popularna jest lebiodkowa herbatka, pomagająca na żołądkowe zaburzenia, działająca napotnie i moczopędnie.

Na piknikach, biwakach i wakacjach położone na żarzących się węglach łodygi lebiodki nadadzą pieczonemu na ruszcie mięsu delikatny smak i aromat. A jeśli zaboli nas ząb to świeże listki pomogą nam się pozbyć bólu.


SAŁATKA Z GREJPFRUTA.


2 duże grejpfruty, 3-4 duże twarde mięsiste pomidory, 200 g mozzarelli,  łyżka  listków lebiodki, 10-12 zielonych wydrylowanych oliwek;
sos:3 łyżki oliwy z oliwek,  łyżka koniaku, łyżeczka drobniutko usiekanych listków lebiodki, sól, ćwierć łyżeczki pieprzu cayenne.

Bardzo dokładnie wymieszać składniki sosu, lekko schłodzić. Pomidory sparzyć wrzątkiem, przelać zimną wodą, obrać ze skórki, pokroić w plastry.

Z obranych grejpfrutów zdjąć białą błonę, pokroić na plastry, (zebrać sok i dołączyć do sosu) usunąć pestki. Ser pokroić w cienkie plasterki. Na półmisku układać na przemian plastry grejpfruta, pomidora i sera, skropić sosem, udekorować plasterkami oliwek, przykryć folią, wstawić na 1-2 godziny do lodówki. Przed podaniem posypać listkami lebiodki. Można ją również podawać jako oryginalny ciekawy w smaku dodatek do mięs, ryb i drobiu.


SEROWY PRZYSMAK.


Po 50-100 g  serów żółtych (np. ementalera, goudy, zamojskiego - razem 300 g im więcej gatunków serów tym ciekawszy smak sałatki), 5 twardych mięsistych niewielkich pomidorów, puszka koreczków helskich, 2 jajka na twardo, łyżka kaparów,  2 łyżki zielonych listków lebiodki;
sos: 3-4 łyżki oleju, 2 łyżki soku z cytryny, sól, pieprz, szczypta cukru, szczypta pieprzu cayenne; 2-3 liście zielonej sałaty.

Dokładnie wymieszać składniki sosu, lekko schłodzić.

Sery zetrzeć na grubej jarzynowej tarce lub pokroić w cienkie słupki, filety helskie w cienkie paseczki, białka jajek   oraz sparzone wrzątkiem i obrane pomidory pokroić w kostkę (usunąć pestki). Wszystkie pokrojone składniki połączyć, dodać kapary i listki lebiodki (część listków zostawić do przybrania), polać sosem, delikatnie wymieszać, ułożyć w salaterce na liściach sałaty, posypać drobniutko usiekanymi żółtkami jajek, przybrać listkami lebiodki. Przyrządzać tuż przed podaniem.


PORTUGALSKI CHŁODNIK.


1 l zimnej przegotowanej wody, 3 łyżki zielonych listków lebiodki, 3-4 ząbki czosnku, łyżeczka soli,  2 łyżki octu winnego, pół szklanki oliwy z oliwek, 300 g białego chleba bez skórki, 2 twarde mięsiste pomidory, 2 spore ogórki, po strąku zielonej,  żółtej i czerwonej papryki, kostki lodu.

Listki lebiodki  i obrany czosnek drobniutko usiekać. Czosnek utrzeć z solą i łyżką oliwy i cały czas ucierając stopniowo dodawać oliwę i usiekane listki lebiodki. Gdy powstanie gładki jednolity krem dokładnie wymieszać z zimną wodą, dodać ocet winny i pokruszony chleb, zostawić na kilkanaście minut, a gdy chleb porządnie nasiąknie, przykryć wstawić do lodówki, mocno schłodzić. Obrane ogórki, pomidory i pozbawione gniazd nasiennych papryki pokroić w drobną kostkę wrzucić do wazy,. Bardzo mocno schłodzony smak czosnkowo-lebiodkowy dokładnie wymieszać, wlać do wazy wrzucić kostki lodu. Podawać zupę bardzo zimną.


FILETY Z FLĄDRY GOTOWANE NA PARZE.

700 g filetów z flądry, 2 łyżki soku z cytryny, sól,  2 łyżki drobniutko usiekanej zielonej pietruszki; szklanka wody, kieliszek białego wytrawnego wina, 5-6 gałązek lebiodki.

Filety umyć, osuszyć. Wymieszać sok z cytryny z solą , łyżką białego wina i usiekaną pietruszką. Tak przygotowaną pastą natrzeć filety z flądry, przykryć zostawić na kilka minut.
W płaskim rondlu pod przykryciem zagotować wodę z lebiodką, wlać wino, włożyć wkładkę do gotowania na parze z ułożonymi na niej filetami z flądry, przykryć i gotować  na niewielkim ogniu ok. 6-8 minut.


ZAPIEKANY MORSZCZUK.

700 g filetów z morszczuka, po strąku zielonej i czerwonej papryki, 2 łyżki zielonych listków lebiodki (lub 1,5 łyżeczki suszonej), łyżka tartej bułki, 2 łyżki masła, łyżka soku z cytryny, łyżeczka ostrej musztardy, 2 łyżki oleju, ćwierć łyżeczki suszonej lebiodki, sól, pieprz.

Dokładnie wymieszać musztardę z sokiem z cytryny, solą, pieprzem, lebiodką  i olejem. Tak przygotowaną pastą natrzeć filety z morszczuka, przykryć folią, zostawić w lodówce na 1-2 godziny. Pozbawione gniazd nasiennych papryki umyć, osuszyć pokroić w drobną kostkę. Żaroodporny półmisek lekko posmarować masłem, wyłożyć przygotowanymi filetami, posypać listkami lebiodki, pokrojoną papryką, tartą bułką, polać stopionym masłem, wstawić do nagrzanego piekarnika i zapiekać ok. 30-35 minut.


FASZEROWANE POMIDORY.

4 duże mięsiste pomidory,  po pół szklanki zielonych listków lebiodki i startego żółtego sera,  2-3 ząbki czosnku 2 łyżki masła, sól, pieprz.

Z umytych pomidorów ściąć czubki i lekko wydrążyć miąższ, lekko posolić wewnątrz, odwrócić, aby ściekł nadmiar soku. Wydrążony miąższ drobno usiekać połączyć z roztartym z solą czosnkiem, łyżką masła, startym serem i usiekanymi listkami lebiodki. Doprawić do smaku solą i pieprzem, nadziać wydrążone pomidory, ułożyć na wysmarowanym masłem żaroodpornym półmisku, polać stopionym masłem, wstawić do nagrzanego piekarnika i zapiekać ok. 10-15 minut. Podawać jako gorącą przekąskę lub jako dodatek do  smażonych kotletów.


FASZEROWANE CUKINIE.

4 młode cukinie, 300 g mielonego mięsa z drobiu, pół szklanki ugotowanego na sypko ryżu, 1 spora  czerwona cebula, 2 łyżki usiekanych zielonych listków lebiodki lub łyżeczka suszonej, pół łyżeczki nasion kminku, sól, pieprz, 2 łyżki przecieru pomidorowego, pół szklanki bulionu, pół szklanki gęstej śmietany, łyżka soku z cytryny, szczypta  cukru, po łyżce masła i smalcu.

Umyte cukinie przeciąć wzdłuż na pół, ułożyć na sicie, przelać wrzątkiem, a następnie zimną wodą, lekko wydrążyć miąższ Drobno pokrojoną cebulę zeszklić na smalcu, dodać mielone mięso, kminek, sól, pieprz i ryż i chwilę smażyć razem mieszając, zdjąć z ognia, wymieszać z lebiodką, wydrążony miąższ drobno usiekać połączyć z mięsem. Tak przygotowanym  farszem nadziać połówki cukini, ułożyć  w wysmarowanym masłem żaroodpornym naczyniu,  skropić bulionem, przykryć,  wstawić do nagrzanego piekarnika, piec ok. 20 minut. Przecier pomidorowy dokładnie wymieszać ze śmietaną sokiem z cytryny, solą i cukrem, zalać cukinie i dusić jeszcze kilka minut.


TARTA Z  3 SERAMI.

Opakowanie ciasta francuskiego, 250 g tłustego białego sera (wiejskiego twarożku lub serka ricotta), 100 g startego parmezanu, 150 g sera mozzarella, 3 jajka, duży strąk zielonej papryki, niewielka cebula, 1-2 ząbki czosnku, 2 łyżki usiekanych zielonych listków lebiodki, 2 łyżki usiekanej zielonej pietruszki, pół szklanki przecieru pomidorowego, 3 łyżki wydrylowanych czarnych oliwek, sól, szczypta cukru, łyżeczka mielonego pieprzu, 2 łyżki oliwy, łyżeczka masła.

Na patelni rozgrzać oliwę, wrzucić drobniutko usiekany czosnek, chwilę smażyć, dodać lebiodę i przecier pomidorowy, sól, szczyptę cukru i łyżkę wody, chwilę dusić, zdjąć z ognia wymieszać z pokrojonymi w cienkie plasterki oliwkami.
Usiekaną cebulę połączyć z zieloną pietruszką, pieprzem białym serem i starym parmezanem, wbić 2 jajka, dokładnie wymieszać. Pozbawioną pestek paprykę umyć, osuszyć, pokroić w cienkie paski, mozzarellę w cienkie plasterki.
Nagrzać piekarnik do temperatury 200-220 stopni C.
Okrągłą formę posmarować masłem, wylepić połową rozmrożonego ciasta, tak aby wystawało poza ścianki blachy.  Na cieście układać warstwami: połowę pasty serowej przykryć plasterkami mozzarelli, posmarować połową pasty pomidorowej, przykryć paskami papryki, ponownie pasta serowa, mozzarella, pasta pomidorowa, papryka. Przykryć pozostały ciastem, zlepić brzegi ciasta, posmarować rozkłóconym jajkiem. Ponieważ w czasie pieczenia ciasto rośnie należy ostrym nożem naciąć je w 3-5 miejscach. Wstawić do gorącego piekarnika piec ok. 40 minut. Podawać na gorąco lub na zimno.



Hanna Szymanderska - potrawyregionalne.pl
© JM Media. All rights reserved.
 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
FAKRO - OKNA Z POMYSŁEM!!!
NATURALNIE!!! Z BESKIDU NISKIEGO.
LEGENDARNY SMAK !!!
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
RZEMIEŚLNICZE WYROBY MASARSKIE
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017