Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
    Wigilia i Boże Narodzenie
    Karnawał
    Wielkanoc
    Chleb, bułki i bułeczki
    Pieczywo obrzędowe
    Przystawki
    Zupy i polewki
    Potrawy z baraniny
    Potrawy z drobiu
    Potrawy z dziczyzny
    Potrawy z grzybów
    Potrawy z mąki
    Potrawy z mięs różnych
    Potrawy z ryb
    Potrawy z warzyw
    Potrawy z wieprzowiny
    Potrawy z wołowiny
    Jedno danie
    Napoje i kompoty
    Ciasta
    Desery
    Z miodem i na miodzie
    Nalewki i wódki
    Owoce i warzywa
    Przetwory
    Wyroby wędliniarskie
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
KUCHNIA WROCŁAWIA

BERBERYS POSPOLITY (łac. Berberis vulgaris).


Należy do rodziny berberysowatych. Jest krzewem liściastym osiągającym wysokość do 2 m. Liście zrzucane zimą mają długość 2 - 4 cm, są kształtu eliptycznego i na brzegach ząbkowane. Ma żółte kwiaty zebrane w grona, kwitnie od maja do czerwca.
Jadalne owoce - podłużne, czerwone i kwaśne jagody - pojawiają się w sierpniu i wrześniu.
Występuje w Europie Środkowej i Południowej, oraz Azji Mniejszej. W Polsce spotykany jest na skraju lasów, w zaroślach, na nizinach i niższych partiach górskich.
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Dawniej berberys występował pospolicie w stanie naturalnym na obszarze całego kraju. Odkryto jednak, że jest on żywicielem pośrednim rdzy zbożowej, groźnej choroby zbóż. Walka z nią jest bardzo trudna i polega głównie na niszczeniu pierwotnego żywiciela - berberysu. W związku z tym berberys został prawie całkowicie wytrzebiony ze środowiska naturalnego.

Rodzaj Berberis obejmuje liczne gatunki i odmiany krzewów o różnej wysokości i pokroju, zarówno o liściach sezonowych jak i zimozielonych. Wiele gatunków posiada barwne liście, jak również efektowne kwiaty. Są to jednak zazwyczaj odmiany o niskiej mrozoodporności, niedostosowane do wymagań naszego klimatu. Około 400 gatunków berberysu występuje w Europie, Azji, Ameryce i północnej Afryce.

Berberysy o liściach sezonowych
są mało wymagające co do gleby. Nie tolerują jedynie gleb ciężkich i zbyt wilgotnych. Lepiej się czują w miejscach nasłonecznionych. Dotyczy to zwłaszcza odmian o liściach barwnych, które w cieniu tracą znacznie na swej atrakcyjności.
Ozdobą berberysów są jadalne owoce, czerwone lub granatowe, zazwyczaj niewielkie, lecz występujące w dużej ilości. Berberys jest najbardziej atrakcyjny jesienią. Przebarwiające się liście mają pomarańczowe i czerwone barwy, a czerwone jagody pozostają długo po opadnięciu liści, zdobiąc krzew i wabiąc ptaki szukające pożywienia.

Berberysy zimozielone są o wiele bardziej wrażliwe. Wymagają gleb żyznych, większej wilgotności powietrza, dobrze się czują w klimacie morskim, nie lubią ostrego i suchego klimatu kontynentalnego. Powinny być sadzone w miejscach osłoniętych i w półcieniu.
 
Berberys ma zastosowanie jako roślina ozdobna i lecznicza. Surowcem lekarskim jest korzeń, liść, kora i owoc. Liście, kora oraz korzenie berberysu zawierają alkaloidy izochinolinowe (berberyna, jatroryzyna, palmatyna, magnofloryna). Głównym alkaloidem jest berberyna, silnie działająca na drobnoustroje. Zawierają również garbniki, żywicę oraz wosk. Owoce berberysu zawierają dużo witaminy C, kwasy organiczne (głównie jabłkowy), cukry (glukoza, fruktoza), pektyny, karoten, witaminę E oraz sole mineralne.

Liście wykazują działanie żółciopędne, tonizujące naczynia, przeciwskurczowe i antybiotyczne. Zwiększają także skurczliwość mięsni gładkich macicy. Odwary z liści stosowane są w przypadkach chorób wątroby i dróg żółciowych. Okłady z papki liściowej łagodzą reumatyzm i nerwobóle. Korzenie i kora są obecnie rzadko stosowane. Służą głównie do otrzymywania berberyny (ma zastosowanie w leczeniu zapalenia wątroby oraz w stanach zapalnych przewodu moczowego, ale odkłada się również w sercu, wątrobie i trzustce).
Owoce wykazują działanie moczopędne, przeciwgorączkowe i regulujące przemianę materii. Są ponadto wspaniałym, naturalnym lekiem witaminowym. Poprawiają również samopoczucie przy katarze oraz krwawienia nosa.
 
Do celów leczniczych berberys był stosowany już przez mieszkańców starożytnego Babilonu i Indii. W średniowieczu wykryto jego pozytywne działanie w przypadkach żółtaczki i malarii. W Anglii stosowany był powszechnie jako środek przeciw schorzeniom wątroby. Szlachta polska przygotowywała nalewkę z berberysu, którą pito dla zdrowia i dla przyjemności. Czesi wytwarzają natomiast wino berberysowe, które podobno skuteczne jest przy zaparciach i bólach głowy.
Drewno berberysu było powszechnym materiałem w stolarstwie i tokarstwie. Wyrabiano z niego elementy do mebli, oraz przedmioty ozdobne. Natomiast z kory i korzeni wyrabiano złocisty barwnik - służący do barwienia jedwabiu, lnu i bawełny. Z soku owoców otrzymywano czerwony atrament.
 
Z owoców berberysu można wytwarzać soki, syropy, dżemy, konfitury i marmolady. Można również je suszyć, konserwować w cukrze, robić nalewki itd. W przemyśle cukierniczym  często używa się berberysu zamiast cytryny.


Tekst i foto:
Andrzej Mikołajewicz - potrawyregionalne.pl
© JM Media 2011. All rights reserved.
 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017