Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
    Wigilia i Boże Narodzenie
    Karnawał
    Wielkanoc
    Chleb, bułki i bułeczki
    Pieczywo obrzędowe
    Przystawki
    Zupy i polewki
    Potrawy z baraniny
    Potrawy z drobiu
    Potrawy z dziczyzny
    Potrawy z grzybów
    Potrawy z mąki
    Potrawy z mięs różnych
    Potrawy z ryb
    Potrawy z warzyw
    Potrawy z wieprzowiny
    Potrawy z wołowiny
    Jedno danie
    Napoje i kompoty
    Ciasta
    Desery
    Z miodem i na miodzie
    Nalewki i wódki
    Owoce i warzywa
    Przetwory
    Wyroby wędliniarskie
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
KUCHNIA WROCŁAWIA
PORTAL GASTRONOMICZNY GastroWiedza.pl

SYMBOLE WIELKANOCNE.


Błogosławieństwo pokarmów, powszechnie zwane święconym lub święconką, szczyci się długim rodowodem.
Początki tego chrześcijańskiego obrzędu sięgają VIII wieku. Najpierw święcono tylko pieczonego baranka, a więc chlebową figurkę o postaci baranka. Potem dodawano kolejno ser, masło, ryby, olej, pokarmy mięsne, ciasto i wino. Na końcu święcony kosz został uzupełniony jajkiem i pozostałymi pokarmami, które obecnie weszły do kanonu święconki.
Warto pamiętać, że dobór potraw w koszyku nigdy nie był przypadkowy.
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Od wieków każdy Boży dar symbolizował co innego, uznanego przez ludową jak i chrześcijańską tradycję. Zestaw tych darów się zmieniał, ograniczano ich ilość, aż pozostało tylko sześć, by ostatecznie powiększyć do siedmiu. Ten zestaw, przyjęty w okresie wczesnego romantyzmu, obowiązuje do dziś.

Potraw w koszyku może być więcej, ale tych siedem powinno się w nim znaleźć przede wszystkim. Symbolizują bowiem treść chrześcijaństwa.

Chleb we wszystkich kulturach ludzkości był i jest pokarmem podstawowym, niezbędnym do życia. Gwarantował dobrobyt i pomyślność. Wśród chrześcijan zawsze był symbolem nad symbolami - przedstawia bowiem Ciało Chrystusa. Jeżeli pieczono wiele odmian chleba, do kosza kładziono po dużej kromce każdego z nich.

Jajko jest dowodem odradzającego się życia, symbolem zwycięstwa nad śmiercią. Tę symbolikę rozpowszechnili w Polsce niemieccy zakonnicy. Wywodzi się ona z dawnego zakazu spożywania jaj podczas Wielkiego Postu. Jajka na stół powracały ponownie w Wielkanoc.

Sól to minerał życiodajny, dawniej posiadający moc odstraszania wszelkiego zła. Bez soli nie ma życia. To także oczyszczenie, samo sedno istnienia i prawdy.

Wędlina zapewnia zdrowie i płodność, a także dostatek, bo przecież nie każdy mógł sobie pozwolić na ten szczególny pokarm. Kiedyś był to choćby plaster szynki, a od XIX wieku słynna polska kiełbasa.

Ser jest symbolem zawartej przyjaźni między człowiekiem a siłami przyrody, a przede wszystkim stanowi gwarancję rozwoju stada zwierząt domowych. Ser jest bowiem produktem mlecznym pochodzącym od krów, owiec i kóz.

Chrzan zawsze był starym ludowym znamieniem wszelkiej siły i fizycznej krzepy. Współdziałając z innymi potrawami zapewniał ich skuteczność działania.

Ciasto do koszyka ze święconką weszło ostatnie, jako symbol umiejętności i doskonałości - zapewne głównie jako popis domowych gospodyń. Ciasto reprezentowane było głównie przez wielkanocną babę, a jej nie udany wypiek był wielką kompromitacją.
              

Święcone” i „Święcone dla biednych”
- rysunki Michała Elwiro Andriollego.


W Wielką Niedzielę poranny huk petard i dźwięk dzwonów miał obudzić śpiących w Tatrach rycerzy, poruszyć zatwardziałe serca skąpców i złośliwych sąsiadów. Po rezurekcji zasiadano do świątecznego śniadania składającego się między innymi ze święconki.

Najpierw dzielono się jajkiem. Na stole nie mogło zabraknąć jajek, baby wielkanocnej i dziada - czyli mazurka.


JAJKA W SOSIE POROWO-SEROWYM.

Składniki:
4-8 jajek ugotowanych na twardo, duży por, cebula, 10 dag żółtego sera, 2 szklanki mleka, 2 łyżki mąki, 4 łyżki masła lub oleju, łyżeczka curry, sól i pieprz.

Wykonanie:
Pora i cebulę obieramy, oczyszczamy. Cebulę kroimy w cienkie „piórka”, pora w półtalarki. Ser ścieramy na tarce o dużych oczkach.
W rondelku roztapiamy tłuszcz i wrzucamy cebulę oraz pora. Dusimy je do miękkości na małym ogniu. Oprószamy następnie curry i mąką, mieszamy. Zalewamy mlekiem i cały czas mieszając, zagotowujemy. Doprawiamy solą i pieprzem. Wrzucamy starty ser i raz jeszcze dokładnie mieszamy całość.
Jajka polewamy sosem i podajemy z ryżem lub ziemniakami.
Do sosu możemy dodać np. pęczek pokrojonego szczypiorku.


ŻUREK ŚWIĄTECZNY W BUŁCE.

Składniki:
20 dag białej kiełbasy, 1 litr wywaru warzywnego, 0,5 litra żuru, 4 bułki razowe lub zwykłe, 2 jajka, 1 łyżka oleju, ząbek czosnku, majeranek, natka, sól, pieprz.

Wykonanie:
Do wywaru wlać żur, gotować 10 minut. Dodać czosnek, majeranek doprawić solą i pieprzem.
U samej góry ściąć wierzch bułki, wyjąć delikatnie ale dokładnie miękisz (ma powstać niby głęboki talerz, a ścianki niech pozostaną grubości około 7 mm), wlać żurek, podawać z ugotowanym jajkiem i białą kiełbasą, posypać natką.


ŚWIĄTECZNY PASZTET.

Składniki:
80 dag mięsa (wołowe, cielęce, wieprzowe), 30 dag słoniny, 20 dag wędzonego boczku, 15 dag śmietany kremówki, 1/2 szklanki kaszy manny, 1/3 szklanki białego wina, 2 jajka, sól, pieprz.

Wykonanie:
Słoninę pokroić w cienkie plastry, wyłożyć nimi formę keksową.
Ugotowane wcześniej mięso przepuścić przez maszynkę razem z boczkiem, zmiksować ze śmietaną, jajkami i winem. Doprawić do smaku solą i pieprzem.
Wymieszać dokładnie z kaszą manną i przełożyć do formy. Na blachę wlać trochę wody, umieścić w niej formę.
Piec około 90 minut w temperaturze 150 stopni C.


PASCHA WIELKANOCNA.


Składniki:
25 dag masła, 25 dag śmietany, 2 l mleka, 1,5 szklanki cukru, 6 żółtek, 3 torebki cukru waniliowego, bakalie.

Wykonanie:
Mleko wymieszać z żółtkami, cukrem waniliowym i śmietaną; całość zagotować. Powstały w ten sposób twarożek odcedzić i ostudzić. Utrzeć masło z cukrem i nowo powstałym twarożkiem, dodać przygotowane wcześniej bakalie.
Masę wyłożyć do stożkowatej formy, schłodzić. Na samym końcu można paschę udekorować galaretką, wiśniami lub pierniczkami.


BABKA UCIERANA Z AJERKONIAKIEM.

Składniki:
15 dag mąki ziemniaczanej, 10 dag mąki pszennej, 5 jajek, 20 dag cukru pudru, 2 cukry waniliowe, 1 szklanka oleju, 1 szklanka ajerkoniaku, 1 proszek do pieczenia, 1 esencja waniliowa, szczypta soli, łyżki cukru pudru do posypania ciasta.

Wykonanie:
Rozgrzać piekarnik do 175 stopni C. Jajka utrzeć z cukrem pudrem i cukrem waniliowym. Stale ucierając, powoli wlewać najpierw olej, a potem ajerkoniak.
Połączyć obie mąki z proszkiem do pieczenia, wymieszać z masą (ciasto powinno być płynne).
Formę posmarować masłem i posypać tartą bułką. Napełnić ciastem, ustawić na środkowym poziomie piekarnika. Piec godzinę, a potem wyjąć z piekarnika i zdjąć formę.
Ostudzone ciasto udekorować lukrem lub czekoladą albo posypać cukrem pudrem.


MAZUREK BISZKOPTOWY Z SUSZONYMI ŚLIWKAMI.


Składniki:
Ciasto - 5 jajek, 150 g cukru, 100 g mąki ziemniaczanej, 40 g margaryny, 150 g suszonych śliwek, tłuszcz i mąka do form;
Lukier - 1 białko, 100 g (5 łyżek) cukru pudru, łyżeczka soku z cytryny.

Wykonanie:
Śliwki zalać wodą, moczyć kilka godzin (jeśli będą śliwki kalifornijskie,wtedy nie trzeba moczyć), osączyć, usunąć pestki, drobno pokroić i oprószyć mąką.
Żółtka utrzeć z cukrem. Z białek ubić pianę dodając pod koniec ubijania 1 łyżkę cukru.
Do utartych żółtek dodawać na zmianę pianę i przesianą mąkę, delikatnie mieszając.
Na koniec lać stopioną margarynę i wsypać śliwki.
Ciasto ponownie wymieszać i wyłożyć na blachę wysmarowaną tłuszczem i wysypaną mąką. Piec na złoty kolor w umiarkowanie gorącym piekarniku, ok. 35 min. w temperaturze 160 stopni C z obiegiem powietrza albo 180 stopni C w piecu elektrycznym lub gazowym.
Gorące ciasto polukrować białkiem dokładnie roztartym z cukrem i sokiem cytrynowym.
Na kilka minut pozostawić je w wygaszonym ale jeszcze gorącym piekarniku.
Ciasto można też posypać cukrem pudrem lub polukrować lukrem sporządzonym w inny sposób.


BABA DROŻDŻOWA BEATY TYSZKIEWICZ.

Składniki:
25 dag mąki pszennej, 0,5 litra letniego mleka, 8 dag drożdży, 8 żółtek, 4 białka, 75 dag masła, 15 dag cukru, 10 dag rodzynek, 3 dag cienko pokrojonej i usmażonej w cukrze skórki pomarańczowej, mała łyżeczka soli;
Lukier - 15 dag cukru pudru utrzeć z sokiem z cytryny.

Wykonanie:
Zaczyn - do mąki dodać mleko i rozprowadzić, mieszając z drożdżami. Zaczyn pozostawić przykryty serwetką w ciepłym miejscu na godzinę aby wyrósł.
Ubić żółtka i białka z cukrem i wymieszać dokładnie z zaczynem. Dodać mąkę, sól, wyrabiać ręcznie ciasto przez około pół godziny. Do wyrobionego ciasta wlać roztopione masło, dodać rodzynki i skórkę pomarańczową. Dalej wyrabiać ciasto tak długo, aż zacznie odstawać od miski i ręki. Przełożyć do wysmarowanej masłem formy (do 2/3 wysokości). Pozwolić ciastu podrosnąć. Wstawić do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C na ponad godzinę.
Ciepłą babę polukrować.


Tekst: Małgorzata Szczygieł
Podkarpacki Ośrodek
Doradztwa Rolniczego w Boguchwale
Foto: Leszek Horwath i archiwum

© JM Media. All rights reserved.
 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
RZEMIEŚLNICZE WYROBY MASARSKIE
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017