Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
KUCHNIA WROCŁAWIA
OGÓLNOPOLSKIE STOWARZYSZENIE SZEFÓW KUCHNI I CUKIERNI

MAGICZNA MOC PALM I BAZI.


Traktowanie gałązek wierzbowych i bazi jako jednego z  symboli odradzającego się życia wzięło swój początek jeszcze w  czasach pogańskich.
Gałęzie i wierzbowe witki stały się głównym budulcem wielkanocnych palm, a  bazie jedną z  ich naturalnych ozdób.

We współczesnej nam obrzędowości wielkanocnej nadal spotykamy  wzajemne przenikanie się prasłowiańskich wierzeń pogańskich i elementów liturgii chrześcijańskiej.
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Tak jest z palmami święconymi w Niedzielę Palmową, upamiętniającymi wjazd Chrystusa do Jerozolimy, które po poświęceniu służą - w wielu miejscowościach do dnia dzisiejszego - różnym zabiegom magicznym, mającym swój prapoczątek w słowiańskich zabobonach.
W Polsce, na Litwie, Ukrainie, a także w Niemczech rozpowszechniony był zwyczaj uderzania się palmami, zaraz po ich poświęceniu i winszowania sobie wzajem zdrowia oraz bogactwa.
 
Wierzono, a dowody tej wiary spotyka się po dziś dzień, w szczególną moc poświęconych bazi zdobiących palmy. Wszak był to pradawny symbol odrodzenia życia i przebudzenia przyrody z zimowego snu.
Poświęcone bazie… zjadano, a właściwie połykano - oczywiście nie garściami. Symboliczne ich spożywanie miało chronić przed wszelkimi rzucanymi urokami, chorobami, wzmacniać siły witalne organizmu, dodawać krzepy mężczyznom, a nawet wzmagać płodność kobiet. Najogólniej rzecz ujmując - dawać zdrowie.
Smaganie się przez młodych wierzbowymi witkami pokrytymi baziami także miało mieć wpływ na zachowanie przez cały rok zdrowia, urody i siły.
 
Do niedawna, tuż po powrocie do domu ze święcenia palm, dość powszechnie spotykany był obyczaj wykonywania w obejściu różnych magicznych zabiegów przy użyciu poświęconej palmy.
Gospodarz trzykrotnie uderzał nią we wszystkie węgła domu i zabudowań gospodarczych, co miało chronić przed biedą.
Poświęconą palmę zatykano za święty obraz. Miała tam czuwać nad bezpieczeństwem domowników aż do następnej  Wielkanocy, chronić gospodarstwo od piorunów, gradobicia, ognia, innych nagłych zjawisk związanymi z kaprysami natury oraz wszelakich chorób.
Często podczas letnich burz stawiano ją w pobliżu komina, by zagradzała drogę błyskawicom.

         

Duże palmy rozbierano na boisku, w stodole, robiąc z nich krzyże i krzyżyki.
Krzyżyki także miały chronić przed wszelkimi nieszczęściami, dlatego przybijano je nad drzwiami wszystkich budynków w obejściu. Często nie usuwano ich znad drzwi i tak powstawały szczególne „galerie” wielkanocnych krzyżyków.
Praktykowano też zwyczaj wtykania krzyżyka w pierwszą bruzdę zaoraną podczas wiosennej orki, co miało zapewnić urodzaj i szczęśliwy zbiór plonów.
Większe krzyże, w Wielki Piątek przed świtem,  gospodarze wbijali na „stajaniach”, czyli na granicach upraw. Wierzono bowiem, że tego dnia o wschodzie słońca chodzą po miedzach czarownice i zbierają rosę na „ściąganie mleka”.  Krzyże te nie tylko miały odstraszać wiedźmy, ale także chronić pola przed wszelkimi nieszczęściami i pilnować dostatnich zbiorów.
Poświęconą palmą gładzono („błogosławiono”) po karkach krowy i inne bydło wypędzane po raz pierwszy na wiosenny wypas. Ta praktyka miała zapewniać obfitość mleka, runa i zdrowie inwentarza.
Wierzono także, że gałązka z palmy włożona do ula chroni pszczoły, pozwala im na zdrowe rozmnażanie i zapewnia obfite zbiory miodu.
 
Z czasem bezpośrednio poprzedzającym Wielkanoc wiążą się także dwa starodawne rolnicze nakazy. Pierwszy zabraniał siania jarych zbóż w dniach bezpośrednio poprzedzających Wielkanoc (począwszy od środy). Twierdzono, że zboże siane w tych dniach w czasie tzw. zamknięcia dzwonów, trwającego od Wielkiego Czwartku do Wielkiej Soboty,  nie chce się „wysypywać”, drugi zalecał sadzenie w tych dniach tylko ziemniaków.

Powszechną praktyką, w ostatnich dniach Wielkiego Postu było zachowanie wstrzemięźliwości także od wszelkich prac polowych i wykonywanie w obejściu tylko niezbędnych czynności.
 

Tekst i foto:
Leszek Horwath - potrawyregionalne.pl
© JM Media 2012. All rights reserved
 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
RZEMIEŚLNICZE WYROBY MASARSKIE
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017