Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
Przepisy i receptury
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
BABCIA ALINA NA FACEBOOKU
BABCYNE GWARZENIE - WANDA CZUBERNATOWA
NASZ PROFIL NA fACEBOOK'U - ZAPRASZAMY
KUCHNIA WROCŁAWIA
STOWARZYSZENIE MAŁOPOLSKIE DZIEDZICTWO SMAKU
OGÓLNOPOLSKIE STOWARZYSZENIE SZEFÓW KUCHNI I CUKIERNI
PORTAL GASTRONOMICZNY GastroWiedza.pl

WIGILIJNY OPŁATEK - CHLEB ŚWIĘTY.


Zwyczaj łamania się opłatkiem na początku wieczerzy wigilijnej symbolicznie nawiązuje do dzielenia się chlebem przez Syna Bożego. Dziś nie wyobrażamy sobie Wigilii bez tego zwyczaju i bez składania sobie przy tej okazji życzeń.
Opłatki kładziemy z szacunkiem na talerzu, na bochenku chleba, na pasemku słomy lub siana, na ziarnach zbóż rozsypanych na obrusie, albo zawiązanych w serwetkę, w zależności od tradycji regionalnej i rodzinnej.
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Są symbolem pojednania i przebaczenia, znakiem przyjaźni i miłości. Dzielenie się nimi na początku wieczerzy wigilijnej wyraża chęć bycia razem. Ma swoją symbolikę nie tylko w wymiarze duchowym: sama materia opłatka - „chleb” podkreśla również doczesny charakter życzeń. W podtekście tego życzenia jest nawiązanie do modlitwy: oby nam go nigdy nie zabrakło (chleba naszego powszedniego…). Symbolika chleba ma jeszcze inny wymiar: należy być dobrym jak chleb i jak chleb podzielnym.

Tradycja łamania się opłatkiem swoje korzenie ma w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Nie miała początkowo związku z Bożym Narodzeniem, była symbolem komunii duchowej członków wspólnoty.

Z czasem w chrześcijańskich misteriach religijnych pojawiły się cienkie płytki chlebowe z przaśnego ciasta, zaopatrzone we wręby, ułatwiające ich łamanie i dzielenie. Chleby, które nie zostały wykorzystane w misteriach mszy św., zwane eulogiami, wymieniały między sobą zakony i bractwa religijne. Rozdawano je także przychodzącym do kościoła wiernym, aby w święto Bożego Narodzenia łamali je i spożywali na znak braterstwa i przynależności do wspólnoty chrześcijańskiej.

W średniowieczu zaczęto wypiekać cienkie opłatki przy klasztorach i kościołach. Używano do tego celu specjalnych metalowych form, do których wlewano ciasto z najbielszej mąki pszennej i czystej wody. Było i jest to ciasto przaśne, czyli niekwaszone i niesolone, wypiekane bez użycia drożdży.

Dziś polski zwyczaj dzielenia się opłatkiem spotyka się też na Litwie, Ukrainie i we Włoszech oraz oczywiście we wszystkich miejscach świata, gdzie rozsiani są Polacy. Prawdopodobnie ma szlachecki rodowód. Szczególnego znaczenia nabierał w niektórych okresach historycznych, np. podczas zaborów.

Na początku XIX wieku popularne stały się tylko w Polsce, ozdoby z opłatka, które zawieszano nad stołem wigilijnym. Miały zapewnić szczęście i powodzenie w nadchodzącym roku.
Również tzw. światy, którymi dekorowane były zawieszane pod sufitem podłaźniczki (stroiki zielone - wcześniejsze niż choinki), wykonane były z kolorowego ciasta opłatkowego. Kolorowe opłatki wypiekano dla zwierząt domowych.
Na Śląsku znane były tzw. radośniki, czyli opłatki posmarowane miodem, dawane dzieciom.

W wielu domach przetrwał stary polski zwyczaj stawiania na stole wigilijnym dodatkowego talerza i składania na nim cząstki opłatka, tak jak to w połowie XIX wieku opisał w swym wierszu Wincenty Pol:
 
A trzy krzesła polskim strojem
koło stołu stoją próżne
i z opłatkiem każdy swojem
idze do nich spłacać dłużne
i pokłada na talerzu
anielskiego chleba kruchy
bo w tych krzesłach siedzą duchy
[W. Pol, Pieśń o domu naszym, 1866]
 



Tekst: Barbara Jakimowicz-Klein
Foto: archiwum
© JM Media.
All rights reserved.

 

 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
FAKRO - OKNA Z POMYSŁEM!!!
NATURALNIE!!! Z BESKIDU NISKIEGO.
LEGENDARNY SMAK !!!
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
RZEMIEŚLNICZE WYROBY MASARSKIE
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017