Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
Pliki cookies
Aktualności (ostatni kwartał)
Specjały
    Chronione w UE
    Małopolski Festiwal Smaku
    Festiwal Ślaskie Smaki
Przepisy i receptury
Przyprawy
Poradnik Babci Aliny
Gwarzenie przy warzeniu
Ćwierkanie na tapczanie
Wierszowane jodło
Pokochajmy chwasty
Zioła
Miody
Wody mineralne
Wokół kuchni i stołu
Obyczaje
Rękodzieło
Biblioteczka
Na wesoło
Rozmaitości
Do pobrania
Redakcja
Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci
LISTA PRODUKTÓW TRADYCYJNYCH
BIBLIOTECZKA PDF
KUCHNIA WROCŁAWIA
OGÓLNOPOLSKIE STOWARZYSZENIE SZEFÓW KUCHNI I CUKIERNI

PLACEK PASTERSKI.


Domowy wypiek należący do licznej grupy placków z blachy. Powstają z podobnych składników. To pieczywo przaśne wypiekane bez udziału zakwasu czy drożdży.
Nazw (w zależności od regionu) mają kilka. Pośród nich najbardziej znane są ziemniaczano-mączne „moskole”, mączne „proziaki” (prozaki, prouzaki i prosiaki) oraz „przaśniaki” a także - znane z kuchni żydowskiej - „mace”. Z wypieku placka pasterskiego (
na zdjęciu), zarejestrowanego w grudniu 2016 r. na „Liście Produktów Tradycyjnych”, słyną Czarni Górale - najmniejsza etniczna polska grupa góralska, mająca specyficzną gwarę, strój, obyczajowość i kulturę, zamieszkująca Dolinę Popradu, od Rytra do Żegiestowa.

- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS

W Galicji i na Lubelszczyźnie takie przaśne placki - pieczone ad hoc - zwano także „fajercarzami” („fajerki” to charakterystyczne obręcze w żeliwnej płycie nad paleniskiem węglowego pieca kuchennego).

W publikacji zatytułowanej „Nadpopradzkie jadło”, opracowanej przez
Danutę Kulig i Bogumiłę Janik, wydanej w 2015 r. przez Stowarzyszenie Młodów-Głębokie, czytamy o „plackach pasterskich”…
Dawniej, gdy gospodyni zabrakło chleba, nie biegła do sklepu, którego najczęściej nie było. Wieczór to zbyt późna pora na pieczenie chleba, więc wspomagano się plackami lub ziemniakami pieczonymi na blasze.
Aby sprawdzić, czy placek jest upieczony, wystarczy czubkiem palca postukać w spód. Jeśli słychać głuchy odgłos, mamy pewność, że się upiekł.

Gdy nie mamy dostępu do pieca kaflowego z blachą możemy placki upiec na dobrej, teflonowej patelni. Można się też próbować zaopatrzyć w grubą, żeliwną blachę na szerokość dwóch palników gazowych.
Jeśli gospodyni zabrakło chwilowo kwaśnego mleka lub serwatki, wysyłała swoje dzieci po „kwaśną wodę” do Głębokiego (wodę mineralną), która owo mleko z powodzeniem zastępowała.

Dodam, że dawne placki pasterskie musiały mieć zacną grubość i wielkość. Powinny były wypełnić całą torbę pasterską. Przekrojone wzdłuż, smarowane były domowym smalcem, albo przekładane słoniną lub boczkiem przesmażonymi wcześniej z dodatkiem cebuli. Musiały być duże, gdyż dla pasterza (bacy, juhasa, honielnika) lub koszącego na na halach trawę na siano, musiały wystarczyć za całodzienny posiłek. Gospodynie dbały więc, by taki placek był „masny” - jakbyśmy to dzisiaj powiedzieli… pożywny, treściwy i kaloryczny.
Proziaki, bardzo podobne do placków pasterskich (pod względem składników ciasta i wyrobu) wypiekano najczęściej w wielkościowi uformowanej (rozklepanej) między dłońmi, a także jako niewielkie kwadraty, kółka lub romby, wycinane metalowym kubkiem, garnkiem lub inną kształtką.

Oto przepis na najprawdziwszy…

PLACEK PASTERSKI.
Składniki:
1kg mąki pszennej, 1 łyżeczka sody oczyszczonej, 1 łyżka soli, około 1 litr kwaśnego mleka lub serwatki.

Wykonanie:
Podane składniki wymieszać, aby powstało ciasto o podobnej konsystencji jak drożdżowe. Nabierać dużą łyżką ciasto na przygotowaną i wysypaną mąką deskę, obtoczyć lekko w mące, kłaść na rozgrzaną blachę i opiekać z obu stron na rumiano.
Podawać przekrojone z dowolnym usupełnieniem. Znakomicie smakują bez żadnych dodatków popijane mlekiem.
 
   


Atrakcyjnie wzbogacone, np. masłem czosnkowym lub innym masłem smakowym, twarogiem z dowolnymi dodatkami, bryndzą, wędliną z surówką, wędliną z duszonym warzywami mogą być znakomitym, oryginalnym pomysłem drugiego śniadania wkładanego do plecaka (dzisiaj tornistrów już nie ma) ucznia podstawówki, młodzieży gimnazjalnej i licealnej, a także przekąski dla dorosłego w przerwie śniadaniowej (obiadowej), coraz powszechniej zwanej „lunchem”.
Warto przypomnieć, że na określenie takiego posiłku istnieje piękne, polskie gwarowe słowo… „połednina” !!!



Jak powstaje placek pasterski u Czarnych Górali w Piwnicznej?
Warto obejrzeć film (otworzy się po kliknięciu w zdję
cie)
prezentujący „narodziny” tego domowego wypieku
w czasie rzeczywistym.
 
Tekst i foto:
Leszek Horwath - potrawyregionalne.pl
 
Wróć ...
Napisz komentarz
  • Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
  • Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
  • Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
  • Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.
Autor:
Komentarz:
TŁOCZNIA OWOCÓW PAWŁOWSKI
RZEMIEŚLNICZE WYROBY MASARSKIE
MELBA ZAPRASZA
EDYTA SZAST ZAPRASZA...
FESTIWAL ŚLĄSKIE SMAKI
KALENDARZ' 2017